Resurfacing heupprothese / Metaal-op-Metaal-heupprothese (MoM)

Sinds 2011 is er veel aandacht voor heupprothesen met een metalen kop en een metalen kom; de metaal-op-metaal-heupprothesen (MoM)

Er zijn veel mensen met een MoM-heupprothese met goede resultaten, maar er zijn ook patiënten met klachten. Een metalen heupkop met een metalen kom kan metaalslijtage geven. Er komen dan hele kleine stukjes metaal vrij; metaalslijpsel. Dit slijpsel kan ontstekingsreacties geven in en rondom het heupgewricht. De patiënten kunnen hierdoor klachten krijgen, zoals zwelling in het heupgewricht, pijn in de lies of bil, bewegingsbeperking van de heup en soms loslating van de kunstheup. De deeltjes metaalslijpsel kunnen een verhoogde concentratie van chroom en cobalt in het bloed geven, soms met algemene gezondheidsklachten.  

Advies in Nederland sinds 2012
Vanwege deze problemen met de MoM-heupprothesen raadt de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) bepaalde MoM-heupprothesen af sinds 2012. Dit advies geldt totdat uit onderzoek blijkt dat ze met zekerheid veilig zijn. Het geldt voor de volgende soorten MoM-heupprothesen: 

  1. De MoM-heupprothese met een steel met daarop een metalen kop van minstens 36 mm doorsnee en een metalen kommetje. 
  2. De resurfacing heupprothese of sportheup. Deze prothese is in het verleden vooral geplaatst bij mensen jonger dan 60 jaar. Het is een prothese zonder steel in het bovenbeen. Bij deze heupprothese plaatst de orthopedisch chirurg een metalen kapje over de heupkop van de patiënt. Die kap zit - als de dop van een fietsbel - over de gewrichtskop heen. De gewrichtskom is ook van metaal.  

Het advies om bovenstaande heupprothesen niet te plaatsen is in 2019 ook weer opgenomen in de herziene richtlijn Totale Heupprothese. Het geldt dus nog steeds. Iedereen die de genoemde MoM-heupprothese in Nederland kreeg, is door de behandelend orthopeed uitgenodigd voor een onderzoek. Zo nodig gaan zij regelmatig voor controle.  

Hoeveel mensen in Nederland kregen een metaal-op-metaal-heupprothese?
Er zijn in Nederland naar schatting 10.000 metaal-op-metaal-heupprothesen geplaatst. Twee derde van deze prothesen was een resurfacing prothese of sportheup. Een derde was een MoM-heupprothese met steel en een grote kop. Een aantal mensen is aan beide heupen geopereerd met dit type prothese; het totaal aantal patiënten in Nederland is rond de 9.000.

Hoe weet ik of ik een metaal-op-metaal-heupprothese heb?
Alle ziekenhuizen die bovenstaande metaal-op-metaal-heupprothesen plaatsten, hebben de patiënten met zo’n prothese geïnformeerd. Twijfelt u, of wilt u meer informatie, neem dan contact op met uw orthopedisch chirurg.

Ik heb een metaal-op-metaal-heupprothese. Wat nu?
Alle ziekenhuizen die bovenstaande metaal-op-metaal-heupprothesen plaatsten, hebben de patiënten met zo’n prothese geïnformeerd. U maakt met uw orthopedisch chirurg een afspraak voor een controle. Daarbij geeft u aan of u klachten heeft en in overleg met uw orthopeed wordt besloten of bloedonderzoek nodig is. Uit het bloedonderzoek blijkt of de prothese is gaan slijten en of daarbij metaaldeeltjes in uw lichaam zijn gekomen. Heeft u klachten, dan overlegt u met uw orthopedisch chirurg over de vervolgstap. Het kan zijn dat u samen met de orthopeed besluit om de MoM-prothese te vervangen.

Wat doet de NOV aan deze situatie?
De Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) heeft in kaart gebracht wat bekend is over de problemen met metaal-op-metaal-heupprothesen. Daarbij keek de NOV naar de klachten van patiënten in Nederland, naar de ervaringen in het buitenland en naar de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek.  
Op basis van deze informatie heeft de NOV de leden (orthopedisch chirurgen) geadviseerd om bovenstaande metaal-op-metaal-heupprothesen niet meer te gebruiken. De NOV adviseerde ook om de patiënten te informeren en om hen te onderzoeken en langere tijd te volgen. Dit advies heeft de NOV ook aan de andere Europese orthopedische verenigingen gepresenteerd.

Lees het Advies metaal-op-metaal heupprothesen per 1 augustus 2015. Hierin staat informatie over de controles.

Waarom hebben niet alle ziekenhuizen hetzelfde beleid over metaal-op-metaal heupprothesen?
De NOV heeft alle informatie naar de leden en de afdelingen orthopedie in de Nederlandse ziekenhuizen gestuurd. De NOV heeft geen uitvoerende macht. Iedere beroepsbeoefenaar in Nederland heeft een eigen verantwoordelijkheid en verantwoordingsplicht. Alleen de Inspectie voor de Gezondheidszorg kan hierop controle uitoefenen. Het doel van de NOV-adviezen is om eenduidigheid te krijgen in de behandeling en controle.

Kan ik in het buitenland bovenstaande MoM-heupprothesen laten plaatsen?
Er zijn landen waar bovenstaande MoM-heupprothesen wel geplaatst worden. De Nederlandse zorgverzekeraars vergoeden deze behandeling echter niet of nauwelijks. Neem contact op met uw zorgverzekeraar als u wilt weten wat er mogelijk is.