Resurfacing heupprothese / Metaal-op-Metaal-heupprothese (MoM)

Sinds 2011 is er veel aandacht voor kunstheupen met een metalen kop en een metalen kom. Deze heten Metaal-op-Metaal-heupprothesen of MoM-heupprothesen.
In 2012 adviseerde de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) om dit soort prothesen niet meer te gebruiken. Op deze pagina leest u waarom. U leest ook wat er gebeurt als u zelf zo’n prothese heeft. En wat u kunt doen als u klachten krijgt. 

Klachten van een MoM-heupprothese
Advies in Nederland 
Hoeveel mensen in Nederland kregen zo'n MoM-heupprothese?
U heeft zo'n MoM-heupprothese. Wat nu?
Waarom hebben niet alle ziekenhuizen dezelfde werkwijze voor MoM-heupprothesen?
Kunt u in het buitenland een MoM-heupprothese laten plaatsen?

Klachten van een MoM-heupprothese
Er zijn veel mensen met een MoM-heupprothese zonder klachten. Maar er zijn ook mensen mét klachten. Een MoM-heupprothese kan slijten. Er kunnen dan hele kleine stukjes metaal vrijkomen. Dit kan ontstekingen geven in en rond het heupgewricht. En dat kan klachten geven. Voorbeelden van klachten zijn:

  • zwelling in het heupgewricht 
  • pijn in de lies of bil 
  • problemen met bewegen van de heup 
  • loslaten van de kunstheup.

Mensen met deze klachten hebben ook vaak een hoge concentratie chroom en kobalt in het bloed. Dit kan andere weefsels en organen beschadigen. Dat kan weer andere klachten geven. Deze klachten zijn vaag. Vooral in het begin. Voorbeelden van deze vage klachten: 

  • problemen met zien 
  • vermoeidheid 
  • neurologische klachten. 

Deze klachten verdwijnen vaak als de MoM-heupprothese eruit is.

Advies in Nederland 
De Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) heeft uitgezocht wat er bekend is over de problemen met MoM-heupprothesen. De NOV keek daarbij naar:

  • de klachten van patiënten in Nederland 
  • de ervaringen in het buitenland 
  • wetenschappelijk onderzoek

In 2012 adviseerde de NOV aan de leden (orthopedisch chirurgen) om deze MoM-heupprothesen niet meer te gebruiken. En om de patiënten met zo'n prothese te informeren en te onderzoeken. Dit advies heeft de NOV ook aan de andere Europese orthopedische verenigingen laten weten. Het geldt voor de volgende MoM-heupprothesen: 
- De MoM-heupprothese met een (metalen) steel, een metalen kommetje en een metalen kop van minstens 36 mm doorsnee. 
- De resurfacing heupprothese of sportheup. Dit is een prothese zonder steel. Bij deze heupprothese plaatst de orthopedisch chirurg een metalen kapje over de heupkop. Een soort fietsbel. Hij zit met een pinnetje vast (zie afbeelding). De gewrichtskom is ook van metaal. Deze prothese is vooral gebruikt bij mensen jonger dan 60 jaar.

Het doel van het NOV-advies is om eenduidigheid te krijgen in de behandeling en controle. Lees het Advies metaal-op-metaal heupprothesen. Hierin staat ook informatie over de controles. Het advies om deze heupprothesen niet meer te gebruiken staat in de herziene richtlijn Totale Heupprothese (2019).

Hoeveel mensen in Nederland kregen zo'n MoM-heupprothese?
Er zijn in Nederland ongeveer 10.000 MoM-heupprothesen geplaatst. Ongeveer 66% daarvan was een resurfacing prothese of sportheup. En 33% was een MoM-heupprothese met steel en een grote kop. Een aantal mensen is aan beide heupen geopereerd. In totaal zijn er in Nederland ongeveer 9.000 mensen met zo'n MoM-heupprothese.

U heeft zo'n MoM-heupprothese. Wat nu?
Als u zo’n prothese heeft, kreeg u een uitnodiging voor een controle-afspraak. En als het nodig is gaat u nog steeds regelmatig voor controle naar het ziekenhuis. Uit bloedonderzoek blijkt of er metaaldeeltjes in uw lichaam komen. Heeft u klachten, dan bespreekt u met de orthopedisch chirurg wat er mogelijk is. Het kan zijn dat u samen besluit om de MoM-prothese te vervangen.

  • Heeft u een MoM-heup die eerst geen klachten gaf, maar nu wél? Neem dan contact op met uw arts. 
  • Twijfelt u of u een MoM-heup heeft? Of wilt u meer informatie? Neem dan ook contact op met uw orthopedisch chirurg.
  • Mensen die in het buitenland een MoM-prothese kregen, kunnen ook een controle-afspraak in Nederland maken.

Waarom hebben niet alle ziekenhuizen dezelfde werkwijze voor MoM-heupprothesen?
De NOV heeft alle informatie naar de leden en de afdelingen orthopedie in de Nederlandse ziekenhuizen gestuurd. Elk ziekenhuis koos een eigen manier om de patiënten met een MoM-heupprothese te informeren. De NOV kan alleen advies geven en kan dus niet bepalen wat ziekenhuizen doen. Iedere orthopedisch chirurg in Nederland heeft een eigen verantwoordelijkheid en verantwoordingsplicht. Alleen de Inspectie voor de Gezondheidszorg kan hierop controleren.

Kunt u in het buitenland een MoM-heupprothese laten plaatsen?
In sommige landen plaatsen de artsen deze MoM-heupprothesen wel. De Nederlandse zorgverzekeraars vergoeden die behandeling niet of nauwelijks. Neem contact op met uw zorgverzekeraar als u meer wilt weten.