De knieprothese

Als uw knie beschadigd of versleten is, heeft u pijn tijdens het lopen en lang staan. Uw knie kan ook stijf worden. Heeft u er teveel last van? Dan kan de orthopedisch chirurg een knieprothese (kunstknie) adviseren.

De knie
Klachten bij beschadigde of versleten knie
De oorzaken
Wanneer een knieprothese?
Wat kunt u met een knieprothese?
Voorbereiden op de operatie
De operatie
Na de operatie
Nabehandeling
Complicaties
Contact opnemen met de arts
Heeft u nog vragen?
Colofon

De knie
De knie is een scharniergewricht. Het bestaat uit twee botdelen: het scheenbeen en het dijbeen. Op de botuiteinden zit een laagje kraakbeen. Deze laag is elastisch en vangt schokken en stoten op, zodat de knie soepel beweegt. Tussen de botuiteinden zit de meniscus als een soort stootkussen.
Middenin het kniegewricht ligt de voorste kruisband en aan de achterkant de achterste kruisband. De kruisbanden zorgen ervoor dat de botten van het dij- en scheenbeen niet teveel verschuiven.
Aan de voorkant zit de knieschijf. Hier overheen loopt de pees van de dijbeenspier naar het onderbeen. Deze zorgt ervoor dat het been strekt. Om het gewricht zit een gewrichtskapsel van bindweefsel. De verdikkingen hierin zijn de gewrichtsbanden die extra stevigheid geven aan het gewricht.

Klachten bij een beschadigde of versleten knie
Als u veel pijn voelt bij het (trap)lopen of lang staan, kan dat wijzen op een beschadigde of versleten knie. Ook bij het opstaan voelt u pijn. Fietsen geeft meestal weinig klachten.
In een gevorderd stadium wordt de knie stijver: in sommige gevallen kunt u uw knie niet meer strekken. Ook kan de stand van de knie veranderen: een zogeheten X- of O-beenstand. In dat geval voelt uw knie in toenemende mate instabiel.

De oorzaken
De oorzaak van een slijtage van een kniegewricht is meestal onduidelijk. Kraakbeen- en stofwisselingsziekten of kraakbeenbeschadiging door een botbreuk zijn mogelijk de oorzaak. Als een meniscus is verwijderd, is er een grotere kans op slijtage. Reumapatiënten hebben vaak knieproblemen, omdat reuma het laagje kraakbeen aantast.

Wanneer is een knieprothese nodig?
De orthopedisch chirurg stelt de ernst van de slijtage vast door lichamelijk onderzoek en röntgenfoto’s. Het kniegewricht kan zo ernstig beschadigd zijn dat een knieprothese nodig is. Er zijn twee typen: de totale en de halve knieprothese
1. De totale knieprothese wordt het meest gebruikt. Deze vervangt het hele kniegewricht.
2. De halve knieprothese vervangt alleen de binnen- of buitenkant van het kniegewricht.

Wat kunt u met een knieprothese?
Na het plaatsen van een knieprothese is de pijn meestal verdwenen en kunt u veel beter lopen. In veel gevallen kunt u de knie minstens negentig graden buigen. Fietsen is meestal mogelijk. Het is niet verstandig om de nieuwe knie zwaar te belasten tijdens werk of sport. De kans op beschadiging is dan groter. De orthopedisch chirurg kan u hierover adviseren. Knieprothesen zijn tegenwoordig van zeer goede kwaliteit. Meestal gaat de hij minimaal tien tot vijftien jaar mee.

Voorbereiden op de operatie
De voorbereiding op de operatie begint met de preoperatieve screening (POS) door de anesthesioloog. Deze gaat over alles wat met de verdoving te maken heeft. De operatie gebeurt onder gehele narcose of met een ruggenprik in combinatie met een slaapmiddel. Soms schrijft de orthopeed al voor de operatie fysiotherapie voor, zodat u met krukken leert lopen.

De operatie
De operatie duurt twee tot tweeënhalf uur, inclusief voorbereiding. De orthopedisch chirurg maakt aan de voorkant van de knie een verticale snee. Met speciale instrumenten worden de versleten botdelen verwijderd en het overgebleven bot passend gemaakt voor de prothese. Dan plaatst de orthopedisch chirurg de knieprothese.

Aan de boven- en onderkant is deze knieprothese van metaal. Een kunststofschijf tussen de metalen delen van de prothese zorgt ervoor dat de knie soepel kan scharnieren. In een aantal gevallen wordt ook het gewrichtsoppervlak van de knieschijf vervangen door kunststof. Tijdens en soms ook enige dagen na de ingreep krijgt u antibiotica om de kans op infectie te verkleinen.

Na de operatie
U gaat naar de uitslaapruimte. Daar krijgt u extra controle. Sommige patiënten zijn na de ingreep misselijk. Als u voldoende hersteld bent, gaat u terug naar de afdeling. De eerste dagen na de operatie krijgt u meestal pijnstillers. Na de operatie heeft u een infuus en u krijgt medicijnen om trombose te voorkomen.

Nabehandeling
De dag na de operatie mag u uit bed. Dan begint de revalidatie onder begeleiding van de fysiotherapeut. Dat bestaat vooral uit het buigen en strekken van de knie. Met behulp van krukken mag u uw been belasten. Meestal kunt u na vijf tot zeven dagen naar huis. In sommige gevallen vindt revalidatie plaats in een verzorgingshuis, verpleeghuis of revalidatie-instelling.

Steeds wordt bekeken in hoeverre uw knie zich herstelt. Soms is het nodig de knie onder narcose door te bewegen om de revalidatie te bevorderen. Sommige patiënten houden enige tijd last van de knieschijf of van zwelling en warmte van de knie, maar deze klachten verdwijnen over het algemeen weer. In enkele gevallen is de slijtage zo ernstig dat ondanks de operatie de knie niet voldoende beweeglijk wordt.

Complicaties
Ondanks alles kunnen er soms complicaties optreden:
- infectie van de knieprothese of het gebied er omheen
- nabloeding van de wond
- soms is het buigen van de knie niet goed mogelijk en doet dat pijn: de prothese spoort niet goed met de knie;
- trombose.

Wanneer contact opnemen met de arts?
Neem contact op met de arts als:
- de wond gaat lekken
- de wond dik wordt en/of meer pijn gaat doen
- u niet meer op uw been kunt staan, terwijl dit voorheen wel mogelijk was

De kans op infectie blijft bestaan. Bij een operatie, huidinfectie, het trekken van een tand of kies, of bij een tandwortelbehandeling moet u uw huisarts, tandarts of specialist vooraf vertellen dat u een knieprothese heeft. Uw behandelaar beoordeelt of antibiotica nodig is.

Heeft u nog vragen?
Als u nog vragen heeft, neem dan contact op met uw arts. Meer informatie vindt u ook op internet:

Colofon
Deze folder is gemaakt onder auspiciën van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV), in samenwerking met de NOV Werkgroep Knie.
Deze folder is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Desondanks kan geen enkel recht worden ontleend aan de inhoud hiervan. De NOV aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onjuistheden. Wijzigingen en aanvullingen kunnen op elk moment en zonder voorafgaande aankondiging worden aangebracht. Alle rechten voorbehouden. Copyright © 2012, NOV, ‘s-Hertogenbosch

[naar boven]