Artroscopie van de knie (kijkoperatie)

Als u klachten aan uw knie heeft, kan de orthopedisch chirurg een artroscopie adviseren. Dit heet ook wel een kijkoperatie. Deze naam klopt niet helemaal, want het doel van de artroscopie is niet alleen om in een gewricht te kijken, maar óók om meteen de klachten te verhelpen. Een andere naam is knoopsgatoperatie omdat de ingreep met kleine instrumenten werkt. Er zijn alleen maar een paar kleine sneetjes in de huid nodig. 

Waarom een artroscopie?
Wanneer is meteen behandeling mogelijk?
Een artroscopie. Wat betekent dat voor u?
Welke complicaties kunnen optreden?
Wanneer contact opnemen met de arts?
Heeft u nog vragen?
Colofon

De knie
De knie is een scharniergewricht. Het bestaat uit twee botdelen: het scheenbeen en het dijbeen. De botuiteinden zijn bedekt met een laagje kraakbeen. Deze laag is elastisch en vangt schokken en stoten op, zodat de knie soepel beweegt. 
Tussen de botuiteinden zit de meniscus als een soort stootkussen. In het kniegewricht zitten zich de voorste en achterste kruisband. Deze zorgen ervoor dat de botten van het dij- en scheenbeen niet teveel ten opzichte van elkaar verschuiven.
Aan de voorzijde van de knie zit de knieschijf. Hier overheen loopt de pees van de dijbeenspier, die op het scheenbeen aanhecht en ervoor zorgt dat het been strekt.
Om het gewricht zit een gewrichtskapsel van bindweefsel. De verdikkingen hierin zijn de gewrichtsbanden die ook stabiliteit geven aan het gewricht.

Waarom een artroscopie?
De orthopedisch chirurg kan met een artroscopie beter vaststellen wat er mis is in de knie: is er sprake van scheuren in de meniscus of kruisbanden? Losse stukjes bot of kraakbeen?Beschadigingen van het kraakbeen of een slijmvliesontsteking? In de meeste gevallen volgt meteen de behandeling. Het herstel na een kijkoperatie gaat meestal snel. Meestal kunt u uw knie na de operatie meteen belasten.

Wanneer is meteen behandeling mogelijk?
Een scheur in de meniscus is heel geschikt voor behandeling via een kijkoperatie. De orthopedisch chirurg verwijdert het beschadigde deel van de meniscus. Het deel dat nog heel is, blijft op zijn plaats. Als de scheur in het beter doorbloede gedeelte van de meniscus ligt, kan de meniscus soms gehecht worden. Via een artroscopie kan de orthopedisch chirurg ook losse stukjes kraakbeen en bot weghalen. Een scheur in een kruisband kan niet meteen worden behandeld. Een tweede operatie kan dan nodig zijn (zie ook de pagina Voorste kruisband reconstructie).

Een artroscopie. Wat betekent dat voor u?
De voorbereiding op de operatie
De operatie gebeurt onder algehele narcose of met een ruggenprik. U bespreekt uw keuze met de anesthesist.

De operatie
De ingreep duurt ongeveer een half uur. De orthopedisch chirurg maakt aan de voorkant van de knie twee of drie sneetjes. Daarna brengt de hij de artroscoop in de knie: een dunne kijker met een lichtkabel. De artroscoop wordt ook aangesloten op een videocamera en een beeldscherm. Via een aparte aan- en afvoeropening in de knie wordt het gewricht gespoeld met een zoutwateroplossing. De orthopedisch chirurg brengt tijdens de operatie zonodig een tangetje of schaartje in het gewricht voor de behandeling.
Na de ingreep worden de operatiesneetjes gehecht of afgedekt. Als de knie niet via de artroscopie te behandelen is, kan de orthopedisch chirurg tijdens de operatie besluiten om een grotere snee in de knie te maken. De nabehandeling kan dan langer duren.

Nabehandeling
Na een eenvoudige kijkoperatie kunt u meestal dezelfde dag naar huis. Soms heeft u een pijnstiller nodig. Paracetamol is dan vaak voldoende. U mag de knie buigen en u mag lopen, maar met mate. De eerste twee tot drie dagen kunt u beter geen wandelingen maken. Krukken zijn alleen nodig op advies van de orthopedisch chirurg. Als uw meniscus gehecht is. mag u de eerste 6 weken de knie niet verder buigen dan 90 graden.

Het verband mag er na enkele dagen af, en dan mag u ook douchen. Een week na de operatie kunt u zelf de pleisters verwijderen.
Na genezing zijn de huidwondjes vaak nog dik. Dit komt doordat het onderliggende gewrichtskapsel ook geopend is geweest en dat heeft iets meer tijd nodig om te genezen. Dit duurt 3 tot 4 weken.

De poliklinische controle is enkele weken na de kijkoperatie. Als het nodig is, krijgt u fysiotherapie. Vaak is zelf oefenen voldoende. Uw arts zal u adviseren de eerste week bijvoorbeeld 5 keer per dag het bovenbeen in zittende houding (op de tafelrand of in een rechte stoel) 10 tot 15 maal 5 seconden lang stevig aan te spannen.

Welke complicaties kunnen optreden?
Bij een artroscopie treden zelden problemen (complicaties) op. In een enkel geval kan er sprake zijn van langdurige en forse zwelling, bloeding in de knie of gewrichtsontsteking. Een hele enkele keer ontstaat een trombosebeen. Er is dan een bloedstolsel dat een ader in het been verstopt.

Wanneer contact opnemen met de arts?
Neem contact op met uw arts als:

  • de hele knie dik wordt of meer pijn gaat doen
  • u niet meer op het been kunt staan, terwijl dit eerder goed mogelijk was
  • bij koorts > 38,5 ºC
  • bij een dik, warm, rood en pijnlijke kuit (tekenen trombosebeen).

Heeft u nog vragen?
Als u nog vragen heeft, neem dan contact op met de arts.

Colofon
Deze folder is gemaakt onder auspiciën van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV), in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Arthroscopie (NVA; www.scopie.info). Deze folder is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Desondanks kan geen enkel recht worden ontleend aan de inhoud hiervan. De NOV en NVA aanvaarden geen aansprakelijkheid voor onjuistheden. Wijzigingen en aanvullingen kunnen op elk moment en zonder voorafgaande aankondiging worden aangebracht. Alle rechten voorbehouden. Copyright © 2012, NOV, ‘s-Hertogenbosch

[boven]